OfftopicVraag: “Bestaat er een leven naast het bloggen?” Antwoord: “Nou, en of!” Daarom deze nieuwe rubriek. Onder het weinig originele label “Offtopic” dus stukjes over allerlei onderwerpen die bij mij op de één of andere manier een gevoelige snaar raken. Het enige wat ze gemeen hebben is dat ze – meestal – niks met het bloggen te maken hebben. Gewoon omdat het kan en omdat ik  het leuk vind. Trouwe lezers kunnen gerust zijn: de blogtips blijven als vanouds jullie richting uitkomen.

Brexittears

Mag – nu het eerste stof rondom dat schandelijke Brexit-referendum wat is gaan liggen – een doodgewone, maar bezorgde Europese burger ook eens wat zeggen? Ja toch? Ik zal me haasten. De Brexit-storm kan immers ieder moment weer in alle hevigheid losbarsten.

Heimwee naar suprematie

Ik had dit niet zien aankomen. Een schande is dat niet. Ook mensen met meer verstand van zaken zaten er ferm naast. Tot zover het nut van opiniepeilingen in gevoelige kwesties als deze…

Wie op zoek gaat naar de oorzaken van dit alles kan vanzelfsprekend beginnen foeteren op die dekselse Britten. Het zeewater rondom hen maakt(e) hen blijkbaar koele minnaars van elke Europese Unie die meer is dan een vrijhandelszone met 500 miljoen consumenten. Een dergelijke houding hoeft ons natuurlijk niet te verbazen: per slot van rekening was het Verenigd Koninkrijk niet een zo heel lang geleden een grootmacht met een rijk dat een halve aardbol besloeg. Dat wat misplaatste gevoel van suprematie kwijtraken kost een volk blijkbaar meer dan 10 generaties de tijd…

Zelfgenoegzaamheid

We kunnen steen en been klagen over het feit dat politici uit het Remain-kamp er niet in geslaagd zijn voldoende kiezers ervan te overtuigen voor een langer verblijf in de Europese Unie te kiezen. Waarschijnlijk waren zij iets te zelfgenoegzaam en ging men ervan uit dat de kiezer, eens in het stemhokje, wel tot bezinning zou komen. Dat pakte dus ietsje anders uit. Hoe groot de gok wel niet was blijkt ook uit het feit dat er blijkbaar geen plan B voor handen is: de Britten zijn uit de Europese Unie gestapt, maar geen kat die ook maar enig idee heeft over hoe het nu verder moet. Ronduit schokkend!

Maar vooraleer de Britse pro-EU-elite met de vinger te wijzen naar aanleiding van zoveel onmacht, is het misschien eens goed in eigen boezem te kijken. Want welke politicus uit de EU durfde sinds de invoering van de Euro nog voluit mee te werken aan een Europees project én het ook nog te vuur en te zwaard verdedigen tegenover zijn kiezers? Ze zijn op één, hooguit twee handen te tellen!

Want laten we wel wezen: zo goed als elke politicus op dit continent gebruikt de EU zoals het hem of haar het beste uitkomt. Moeten er op nationaal vlak impopulaire maatregelen genomen worden? Dan is dat de schuld van Europa. En doet de EU dan toch eens een keer iets goeds, dan is men er als de kippen bij om diezelfde Europese invloed te minimaliseren. Liever steekt men de pluimen voor de verworvenheden op de eigen hoed. En dan is het niet zo raar dat, als je een fier en eigengereid volk in een referendum voor de keuze stelt – Remain or Leave – dat dan voor die laatste optie wordt gekozen.

Wat er ook van zij, het Britse volk heeft soeverein gestemd; beslist de broek af te steken en met de kont naar Europa te gaan staan. Waarschijnlijk in een moedige poging om tot aan de States te pissen, wie zal het zeggen?

Overwinning van de democratie?

Vooral in extreem populistische hoek wordt de uitslag van het Brexit-referendum op gejuich onthaalt. Her en der gaan al stemmen op voor een referendum over een Nexit, Dexit en Vlexit. Maar zou het niet verstandiger zijn de kat uit de boom te kijken om te zien wat de Britten uit de brand zullen slepen; om te zien hoe zij in pakweg 2036 terugkijken op de beslissing van 23 juni 2016?

What’s next?

Ze doen maar, die Britten. Wat mij vooral interesseert is wat er de 27 andere landen te doen staat. Maar ook hier liggen de vervolgstappen niet voor het grijpen. Want er is gewoon niks geregeld voor het geval een lidstaat de Unie vaarwel zou zeggen. Het wiel moet hier nog worden uitgevonden. Dat is allemaal niet van aard om vertrouwen te wekken bij de gewone Europeaan…

“We moeten de EU beter verkopen aan onze burgers,” zo is te horen. Daar valt zeker wat voor te zeggen. De EU heeft zoveel goeds betekent voor dit continent. Er is vrede, vrijheid, stabiliteit, welvaart en democratie gebracht bijvoorbeeld. We slagen er alleen niet in om dat aan de gemiddelde burger diets te maken.

Ver-van-mijn-bedshow

Dat is zeker voor een deel te verklaren door het feit dat voor de meeste Europeanen vrede, vrijheid, stabiliteit, welvaart en democratie te vanzelfsprekend zijn geworden. Alsof het hier om verworven rechten gaat. Je moet al voor pakweg 1960 en/of ten oosten van het ijzeren gordijn geboren zijn om echt te beseffen dat dit waarden zijn die niet uit het niets zijn komen aanwaaien. Het zijn integendeel dingen waarover voortdurend gepraat, en over gewaakt moet worden, en desnoods moeten ze ook gewapenderhand verdedigd worden tegen iedereen die het allemaal niet zo vanzelfsprekend vind.

Wanneer ziet de doorsnee EU-burger écht de voordelen van zo’n Unie? Volgens mij enkel wanneer ‘ie op reis vertrekt en ook in pakweg Spanje of Italië kan betalen met z’n vertrouwde Euro’s in de plaats van de Peseta’s en lire’s – ken je ze nog – van vroeger. En het is fijn als een en ander met een minimum aan faciliteiten kan, dat spreekt voor zich. Natuurlijk is er ook die gigantische markt met zijn vrij verkeer van goederen, diensten en mensen. Maar als je niet tot één van de doelgroepen behoort die daar echt garen bij spinnen, dan heb je daar als Europeeër hoegenaamd geen boodschap aan.

Wie Europa echt nieuw leven wil inblazen zal toch echt harder zijn best moeten doen om aan Jan modaal de voordelen van zo’n Unie beter te verkopen. Wollige en hoogdravende prietpraat kan die laatste dan missen als kiespijn.

Naar een ander Europa?

Er zijn dezer dagen zowel pleidooien te horen voor meer – als voor minder Europa. Laten we vooral voor een béter, slagkrachtiger Europa gaan.Dat hebben we nodig!

Ik voel dus wel wat voor een Europa met twee (of meer) snelheden (waarbij landen die ervoor kiezen nog nauwer met elkaar samen te werken dat ook zonder problemen zouden kunnen). Als het goed is krijg je dan een Europees koppeleton dat als lichtend voorbeeld kan dienen voor anderen. Die kopgroep mag voor mijn part beginnen nadenken over het overhevelen van bepaalde beleidsdomeinen naar het Europese niveau. Ik denk dan vooral aan departementen zoals leefmilieu (opwarming van de aarde) en defensie (Europees leger die naam waardig, bescherming van de buitengrenzen). Niet toevallig uitdagingen die de draagkracht van iedere lidstaat afzonderlijk toch duidelijk overschrijden, of niet?

En natuurlijk mag de besluitvorming een stuk sneller (exit beslissingen genomen bij unanimiteit),  mogen de uiteindelijke teksten wat minder wollig (idem).

Wie nadenkt over een beter Europa moet ook kritisch durven kijken naar haar politiek personeel. Europa is teveel in handen van nationale stemmenkanonnen wiens houdbaarheidsdatum (al lang) overschreden is. Om ze op een elegante manier uit te rangeren worden ze op een Europese lijst gezet en als het goed uitpakt mogen ze in Brussel/Straatsburg nog een keer hun ding doen. Hoe groot hun staat van dienst ook mogen zijn, je kan je de vraag stellen of zij wel de mensen zijn die dit continent naar een nieuwe toekomst moeten brengen.

Wat we nodig hebben zijn leiders en pleitbezorgers zoals EU-commissaris Frans Timmermans:

Is er hoop? Ja natuurlijk is er hoop! Europa zal zich nog een keertje moeten heruitvinden, zoals dat in het verleden al een paar keer is gebeurd. Dit continent is daar aardig bedreven in. Maar de tijd begint nu echt wel te dringen!

Foto: via Shutterstock.com